Οι αλλαγές στις δαπάνες επιχειρήσεων με τον νόμο 4646/2019

Τετάρτη 18 Δεκεμβρίου 2019

Σημαντικές μεταβολές που επήλθαν στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος αναφορικά με τις εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες για τους σκοπούς της φορολογίας εισοδήματος.

Βασικές πληροφορίες

Συνοπτική παρουσίαση βασικής μεταβολής Υποχρεωτική εξόφληση ενοικίων μέσω τραπέζης, δαπάνες εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, δαπάνες με προσαυξημένες αποσβέσεις, αποσβέσεις μη ρυπογόνων οχημάτων, διαγραφή απαιτήσεων μικρής αξίας
Διατάξεις που τροποποιούν ν. 4646/2019, άρθρα 11, 12, 13, 14, 15
Διατάξεις που τροποποιούνται  ν. 4172/2013, άρθρο 22, 22Β, 23

1. Από 1.1.2020, οι δαπάνες ενοικίων δεν εκπίπτουν εφόσον η εξόφλησή τους δεν έχει πραγματοποιηθεί με τη χρήση ηλεκτρονικού μέσου πληρωμής ή μέσω παρόχου υπηρεσιών πληρωμών.

2. Δεν μεταβλήθηκε το όριο των 500 ευρώ άνω του οποίου απαιτείται η τμηματική ή ολική εξόφληση των δαπανών αγοράς αγαθών ή λήψης υπηρεσιών να πραγματοποιείται με τη χρήση τραπεζικού μέσου πληρωμής. Υπενθυμίζεται ότι στο αρχικό σχέδιο νόμου που είχε τεθεί σε διαβούλευση υπήρχε σχετική πρόβλεψη η οποία αποσύρθηκε κατά την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή. Σχετ. και η Γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας της 20ής Νοεμβρίου 2019 σχετικά με φορολογικά αντικίνητρα όσον αφορά τη χρήση μετρητών (CON/2019/39).

3. Δαπάνες εταιρικής κοινωνικής ευθύνης

Με την τροποποίηση της περ. α' του άρθρου 22 του ΚΦΕ διατυπώνεται ρητώς ότι η προϋπόθεση πραγματοποίησης των δαπανών προς το συμφέρον της επιχείρησης ή κατά τις συνήθεις εμπορικές συναλλαγές της, προκειμένου να εκπίπτουν αυτές από τα ακαθάριστα έσοδά της, εκπληρώνεται και σε περίπτωση εφαρμογής δράσεων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, όπως γίνεται και ερμηνευτικώς δεκτό με την ερμηνευτική εγκ. ΠΟΛ. 1113/2015.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το νέο εδάφιο της περ. γ' του άρθρου 22 του ΚΦΕ ορίζεται ότι οι δαπάνες για δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης εκπίπτουν υπό την προϋπόθεση η επιχείρηση να εμφανίζει λογιστικά κέρδη χρήσης κατά τον χρόνο πραγματοποίησής τους. Αυτή η προϋπόθεση δεν απαιτείται στην περίπτωση που το αίτημα για την πραγματοποίηση τέτοιων δράσεων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης προέρχεται από το Δημόσιο. Έναρξη ισχύος για δαπάνες εταιρικής κοινωνικής ευθύνης που πραγματοποιούνται στα φορολογικά έτη που αρχίζουν από 1.1.2020 και μετά.

4. Χορήγηση προσαυξημένης έκπτωσης για συγκεκριμένες δαπάνες που αφορούν τους εργαζόμενους και την προστασία του περιβάλλοντος

Με τις διατάξεις του νέου άρθρου 22Β του ΚΦΕ προβλέπεται προσαυξημένη έκπτωση δαπανών κατά ποσοστό 30% για τις ακόλουθες δαπάνες:

•    αγορά μηνιαίων ή ετήσιων καρτών απεριορίστων διαδρομών μέσων μαζικής μεταφοράς
•    μίσθωση εταιρικού επιβατικού αυτοκινήτου μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 g CO2/Km, με μέγιστη Λιανική Τιμή Προ Φόρων (ΛΤΠΦ) έως τις 40.000 ευρώ,
•    δαπάνη αγοράς, εγκατάστασης και λειτουργίας δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης οχημάτων μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 g CO2/Km

Έναρξη ισχύος για δαπάνες που πραγματοποιούνται στα φορολογικά έτη που αρχίζουν από 1.1.2020 και μετά.

5. Αποσβέσεις μη ρυπογόνων οχημάτων

Οι διατάξεις του άρθρου 24 του ΚΦΕ περί φορολογικών αποσβέσεων τροποποιήθηκαν με την εισαγωγή νέων κατηγοριών ενεργητικού επιχείρησης και αυξημένων συντελεστών απόσβεσης για τα οχήματα μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 g CO2/Km (σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό Regulation (EU) 2019/631), όσον αφορά τα οχήματα μεταφοράς ατόμων, εμπορευμάτων και μέσων μαζικής μεταφοράς. Έναρξη ισχύος για αποσβέσεις που αφορούν σε φορολογικά έτη από 1.1.2020 και μετά.

6. Επισφαλείς απαιτήσεις

Με τις διατάξεις της περ. β' της παρ. 4 του άρθρου 26 του ΚΦΕ, όπως τροποποιήθηκε και πλέον ισχύει, δίνεται η δυνατότητα στις επιχειρήσεις, που τηρούν είτε διπλογραφικά είτε απλογραφικά βιβλία, να προβαίνουν σε διαγραφή απαιτήσεων κατά οφειλετών τους μικρής αξίας (έως 300 ευρώ ανά αντισυμβαλλόμενο, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ). Η διαγραφή δύναται να πραγματοποιείται στο φορολογικό έτος εντός του οποίου συμπληρώνονται δώδεκα (12) μήνες από τον χρόνο κατά τον οποίο κατέστησαν ληξιπρόθεσμες ανεξάρτητα αν έχουν αναληφθεί ή μη οι κατάλληλες ενέργειες για τη διασφάλιση του δικαιώματος είσπραξής τους. Ως προϋπόθεση τίθεται επίσης οι οφειλέτες να έχουν λάβει αποδεδειγμένα γνώση της διαγραφής της οφειλής τους, όπου αυτό είναι δυνατόν.

Η διάταξη αυτή κρίθηκε αναγκαία κατά την αιτιολογική έκθεση του νόμου διότι η προϋπόθεση της ανάληψης κατάλληλων ενεργειών (π.χ. σφράγιση μίας επιταγής από την εκδότρια τράπεζα, κατάθεση όλων των απαραίτητων δικαιολογητικών για την έκδοση διαταγής πληρωμής, κ.λπ.) για τη διασφάλιση του δικαιώματος είσπραξης καθιστά πρακτικά αδύνατο τον σχηματισμό πρόβλεψης για την απόσβεση επισφαλών απαιτήσεων μικρής αξίας λόγω του κόστους που αυτή συνεπάγεται.

Σημειώνεται ότι το συνολικό ύψος των απαιτήσεων που διαγράφονται κατά τα ανωτέρω δεν δύναται να υπερβαίνει, ανά φορολογικό έτος, ποσοστό 5% επί του συνόλου των απαιτήσεων στο τέλος της χρήσης.

Επισημαίνουμε ότι δεδομένου ότι στενά γραμματικά ο νόμος δίνει τη δυνατότητα διαγραφής των εν λόγω απαιτήσεων "στο φορολογικό έτος εντός του οποίου συμπληρώνονται δώδεκα (12) μήνες από τον χρόνο κατά τον οποίο κατέστησαν ληξιπρόθεσμες", θεωρούμε απαραίτητο να διευκρινιστεί ότι η δυνατότητα αυτή παρέχεται και στα έτη που ακολουθούν τη συμπλήρωση των 12 μηνών εφόσον πληρούνται οι λοιπές τιθέμενες από τις διατάξεις προϋποθέσεις. Η διευκρίνιση αυτή  θεωρούμε ότι πρέπει να δοθεί δεδομένου ότι πρόκειται για δυνατότητα που παρέχεται και όχι για υποχρέωση.

Επίσης, με την περ. γ' της παρ. 4 του άρθρου 26 του ΚΦΕ προβλέπεται ότι απαιτήσεις που διαγράφονται στο πλαίσιο αμοιβαίας συμφωνίας ή δικαστικού συμβιβασμού, ανεξαρτήτως του αν έχει σχηματισθεί σχετική πρόβλεψη, δύνανται να διαγραφούν για φορολογικούς σκοπούς επίσης χωρίς να απαιτείται να έχουν αναληφθεί όλες οι κατά νόμον ενέργειες για την είσπραξη της απαίτησης. Στην περίπτωση και κατά το μέρος που δεν έχει σχηματισθεί πρόβλεψη, το σχετικό ποσό της διαγραφής της απαίτησης εκπίπτει με βάση τις γενικές διατάξεις αναγνώρισης των δαπανών (άρθρο 22 ΚΦΕ).

Οι νέες αυτές διατάξεις ισχύουν για τα φορολογικά έτη που αρχίζουν από 1.1.2020 και μετά ανεξάρτητα από το χρόνο κατά τον οποίο δημιουργήθηκε η απαίτηση. Οι ανωτέρω διατάξεις εφαρμόζονται και στην περίπτωση που έχει ήδη σχηματισθεί πρόβλεψη μέχρι την ανωτέρω έναρξη ισχύος.