Παγίδες και οφέλη από την υποβολή χωριστών δηλώσεων μεταξύ συζυγών

Τετάρτη 25 Απριλίου 2018
Παγίδες και οφέλη από την υποβολή χωριστών δηλώσεων μεταξύ συζυγών

Σύμφωνα με τα όσα γνωστοποιήθηκαν χθες, με κοινή ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών και της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων(ΑΑΔΕ), «κατόπιν της πρόσφατης απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας(330/2018 Απόφαση του Β ’ Τμήματος), με την οποία κρίθηκε ότι πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα στους συζύγους να υποβάλει ο καθένας δήλωση φορολογίας εισοδήματος για τα ατομικά του εισοδήματα και συνακόλουθα να βεβαιώνεται χωριστά ο φόρος ή απαίτηση για επιστροφή φόρου, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) υπέβαλε σχετική εισήγηση προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών για τις αναγκαίες νομοθετικές, διοικητικές και τεχνικές αλλαγές που απαιτούνται για τη συμμόρφωση προς τη νομολογία του ΣτΕ».

Ειδικότερα, κατόπιν των οδηγιών που δόθηκαν από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών, η ΑΑΔΕ προετοιμάζει συνολική ρύθμιση, με βάση την οποία: Σε περίπτωση που οποιοσδήποτε εκ των δύο συζύγων το επιθυμεί θα μπορεί να υποβάλει χωριστή δήλωση φόρου εισοδήματος, με χωριστό υπολογισμό των στοιχείων εισοδήματος, δαπανών και τεκμηρίων και χωριστή βεβαίωση του φόρου ή της απαίτησης για επιστροφή.

Εφόσον δεν δηλωθεί η βούληση υποβολής χωριστής δήλωσης από κανέναν εκ των δύο συζύγων, θα υποβάλλεται κοινή δήλωση με βάση το ισχύον νομοθετικό καθεστώς. Στην περίπτωση αυτή, δεδομένης της ήδη θεσμοθετημένης ξεχωριστής εκκαθάρισης των εισοδημάτων των συζύγων, εξετάζεται η δυνατότητα η υποβολή της κοινής δήλωσης να οδηγεί εξ ορισμού σε ξεχωριστή βεβαίωση του φόρου ή της απαίτησης για επιστροφή.

Όπως διευκρινίζεται στην ίδια ανακοίνωση, «με σκοπό το νέο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο για την υποβολή των δηλώσεων φόρου εισοδήματος να είναι τεχνικά άρτιο και να υπάρχει επαρκής χρόνος για την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τις επιλογές που διαθέτουν και την ομαλή τους εξυπηρέτηση, οι σχετικές νομοθετικές πρωτοβουλίες και οι κανονιστικές και μηχανογραφικές προσαρμογές θα ισχύσουν για τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φορολογικού έτους 2018 και μετά» (σ.σ.: για τις δηλώσεις που θα υποβάλλονται από το 2019 και μετά).

Τεκμήρια και δαπάνες

Οι έγγαμοι σύζυγοι, πάντως, θα πρέπει να γνωρίζουν από τώρα ότι η δυνατότητα υποβολής χωριστών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος φυσητών προσώπων κρύβει ορισμένες παγίδες που θα πρέπει να γίνουν έγκαιρα γνωστές για να αποφευχθούν τυχόν «παρατράγουδα».

Από την άλλη πλευρά, βεβαίως, η παροχή της δυνατότητας υποβολής χωριστής δήλωσης θα έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της γραφειοκρατίας και εν τέλει τη σημαντική διευκόλυνση κάθε συζύγου που επιθυμεί να λάβει αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας, αλλά η εκκρεμότητα πληρωμής χρεών στο όνομα του άλλου συζύγου δεν επιτρέπει την άμεση έκδοση του αποδεικτικού. Αναλυτικά, οι έγγαμοι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι:

1) Σε περίπτωση υποβολής χωριστών δηλώσεων, αν τα τεκμήρια που βαρύνουν τον έναν έκτων δύο συζύγων προσδιορίζουν το τεκμαρτό εισόδημά του σε επίπεδο υψηλότερο του δηλωθέντος, η επιπλέον διαφορά εισοδήματος δεν θα είναι δυνατό να καλυφθεί από το δηλωθέν εισόδημα του άλλου συζύγου, διότι αυτό θα αναγράφεται σε ξεχωριστή φορολογική δήλωση. Έτσι, ο σύζυγος του οποίου το τεκμαρτό εισόδημα θα είναι μεγαλύτερο του δηλωθέντος θα κληθεί να καταβάλει αδίκως σημαντικού ύψους φόρο εισοδήματος. Μια τέτοια εξέλιξη είναι βέβαιο ότι θα πλήξει κυρίως τις γυναίκες συζύγους που δεν εργάζονται, αλλά είναι νοικοκυρές. Στις περιπτώσεις αυτές, επειδή το δηλωθέν εισόδημα θα είναι μηδενικό, το φορολογητέο εισόδημα θα προσδιορίζεται εξ ολοκλήρου από τα τεκμήρια διαβίωσης σε επίπεδο σημαντικά υψηλότερο των 2.500 ευρώ (2.500 ευρώ το ελάχιστο τεκμήριο διαβίωσης, συν τα τεκμήρια για τις κατοικίες και το IX που χρησιμοποιεί η σύζυγος). Το τεκμαρτό αυτό εισόδημα θα θεωρείται ως «εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες» το οποίο θα είναι αφορολόγητο μέχρι το επίπεδο των 8.636-9.545 ευρώ υπό την προϋπόθεση ότι η σύζυγος θα έχει πραγματοποιήσει δαπάνες για αγορές αγαθών και λήψη υπηρεσιών συνολικού ετήσιου ύψους 10%-18,75%του τεκμαρτού αυτού εισοδήματος. Οι δαπάνες αυτές, όμως, που θα π ρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί για να κατοχυρωθεί το αφορολόγητο όριο, θα πρέπει να έχουν εξοφληθεί όχι με «πλαστικό χρήμα» ή άλλα μέσα ηλεκτρονικής πληρωμής, αλλά με μετρητά, ενώ θα ισχύει και η πρόσθετη προϋπόθεση ότι για τις δαπάνες αυτές θα έχουν συλλεγεί και διακρατηθεί από τη σύζυγο «χάρτινες» αποδείξεις συνολικής αξίας ίσης με την απαιτούμενη. Αν δεν έχουν εξοφληθεί με μετρητά από τη σύζυγο οι συγκεκριμένες δαπάνες και αν δεν έχουν διακρατηθεί οι αντίστοιχες αποδείξεις τότε για ποσοστό μέχρι 10% -18,75% του τεκμαρτού της εισοδήματος θα κληθεί να πληρώσει «πέναλτι» επιπλέον φόρου 22%.

2) Οι χωριστές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος θα δημιουργήσουν γενικότερο πρόβλημα στην κάλυψη του απαιτούμενου ποσοστού επί του εισοδήματος κάθε συζύγου με δαπάνες εξοφληθείσες μέσω «πλαστικού χρήματος» ή άλλου ηλεκτρονικού τρόπου πληρωμής, ώστε να μη χρεωθεί με το «πέναλτι» του επιπλέον φόρου 22%.

Κι αυτό διότι αν ο ένας σύζυγος υπερκαλύπτει με τις δικές του δαπάνες το απαιτούμενο ποσοστό και ο άλλος δεν το καλύπτει, δεν θα μπορεί να γίνει μεταφορά του επιπλέον ποσού από τον έναν σύ ζυγό στον άλλο. Έτσι ο σύζυγος που δεν θα καλύπτει το απαιτούμενο ποσοστό θα χρεώνεται με τον επιπλέον φόρο 22%.

Συνεπώς, από τη στιγμή που θα δοθεί η δυνατότητα στους εγγάμους να υποβάλλουν χωριστές φορολογικές δηλώσεις, όσοι σύζυγοι διαπιστώνουν ότι υπάγονται στις δύο παραπάνω περιπτώσεις και κινδυνεύουν να πληρώσουν άδικα επιπλέον φόρους θα πρέπει να επιλέξουν την υποβολή κοινής δήλωσης.

Από την άλλη πλευρά, η δυνατότητα υποβολής χωριστών δηλώσεων θα επιτρέψει στους συζύγους να λαμβάνουν ξεχωριστά εκκαθαριστικά σημειώματα φόρου εισοδήματος.

Έτσι λοιπόν, σε περίπτωση που από τη δήλωση του ενός προκύπτει χρεωστικό ποσό, δηλαδή οφειλή φόρου, και από τη δήλωση του άλλου προκύπτει επιστροφή φόρου , δεν θα γίνεται συμψηφισμός των δύο «αποτελεσμάτων»

Επίσης, σε περίπτωση μη πληρωμής της οφειλής του εκκαθαριστικού από τον έναν σύζυγο, ο άλλος που δεν θα χρωστά, αν θελήσει να λάβει αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας θα μπορεί να εξυπηρετηθεί άμεσα από το ΤΑXlSnet, χωρίς καμία ταλαιπωρία.

Δεν θα χρειάζεται, δηλαδή, να προσέλθει στην αρμόδια ΔΟΥ για να υποβάλει πρώτα αίτηση διαχωρισμού οφειλών, όπως απαιτείται τώρα σε περίπτωση που υπάρχει σε εκκρεμότητα οφειλή του άλλου συζύγου από εκκαθαριστικό κοινής φορολογικής δήλωσης.

Το υπουργείο Οικονομικών και η ΑΑΔΕ, πάντως, ξεκαθαρίζουν ότι για τις τρέχουσες δηλώσεις φορολογικού έτους 2017, όπου δεν επιτρέπεται η χωριστή υποβολή από τους συζύγους, εξακολουθεί να υπάρχει η δυνατότητα για ξεχωριστή βεβαίωση φόρου ή επιστροφή φόρου (χωρίς συμψηφισμούς χρεωστικού και πιστωτικού υπολοίπου μεταξύ των συζύγων), όπως ίσχυσε και στα παλαιότερα φορολογικά έτη, κατόπιν αίτησης των φορολογουμένων για διαχωρισμό οφειλής στην αρμόδια ΔΥO.

 

Πηγή: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ